Is het normaal dat ik altijd aan sta?

Enthousiast of gedreven zijn, of zelfs ambitieus. Daar is helemaal niets mis mee. Als je met een groot project bezig bent of met iets nieuws opzetten. Of een leuk feest organiseren. Maar op een bepaald moment kun je dan ook weer afschakelen. Als het werk is gedaan, je het overzicht hebt op wat er nog moet en omdat het lichaam en de geest echt een break nodig heeft.

Maar steeds meer mensen, vaak zie ik ze in mijn praktijk, hebben niet meer het vermogen om af te schakelen. Iets in hun zenuwstelsel vertelt ze dat het nog niet klaar is, dat ze niet mogen afschakelen. Een onrustig gevoel wat in het lichaam rondzingt. Je herkent het vaak eerst aan symptomen:

• niet even stil kunnen zitten om rustig te eten of drinken
• je slaapt kort of onregelmatig en wordt niet uitgerust wakker
• je lijf is gespannen bij de heupen, schouders en nek
• je adem is kort en oppervlakkig
• je hebt een soort hyperfocus en ziet en hoort alles

Ook als is alles in de omgeving veilig, je zenuwstelsel pikt signalen op van onveiligheid. Dat kunnen herinneringen, emoties en oude patronen zijn. Patronen die vertellen dat het nooit goed genoeg is of dat je altijd eerst de ander tevreden mag stellen. De woorden, toon of signalen van de ander die je doen denken aan teleurstelling of tekort komen of aan commenteer dat je kreeg als je niet je best deed. En dus ga je door. Op je gat zitten is onveilig geworden.

Niet fixen

Waarom opmerken belangrijker is dan oplossen

De manier van het lichaam om om te gaan met dat gevoel van aanstaan, is om simpelweg de stekker er uit te trekken. Het hoofd is dan vooral aanwezig, en de sensaties van het lichaam zijn niet in beeld.

Daarom is het werken met het opmerken van de lichaamssensaties één van de belangrijkste beoefeningen die je kunt doen. Voor mij is dat de normaalste zaak van de wereld. En eigenlijk is het best opvallend dat we deze belangrijke levensles niet op school leren.

Met interesse en zonder oordeel kijken naar die sensaties en begrijpen wat het lichaam eigenlijk aangeeft is meer helpend dan te bedenken hoe je er van af komt of het zo snel mogelijk fixt. Lichaamsgerichte oefeningen zoals mediteren of ademcoaching kunnen je helpen met het trainen van je aandacht. Zodat je kunt opmerken wat er werkelijk gebeurt in plaats van mee te gaan in de gedachtenmachine van het brein.

Herkomst

Waar komt die “aan-stand” vandaan?

Als die “aan-stand” dan zo onhandig is, waarom hebben we hem dan? Het is een biologisch gegeven dat we bij signalen van onveiligheid in actie komen. Dat doet het autonoom zenuwstelsel voor ons, helemaal gratis en voor niets. En dat is wel zo prettig, als je bijvoorbeeld de weg wil oversteken en vanuit niets doemt een auto op. Dan ben je blij dat het lijf bevriest en terugspringt om te voorkomen dat je er onder loopt.

Vanuit de evolutie hebben we deze mogelijkheid meegekregen. Je kunt ze wel kennen als de Fight, Flight en Freeze status. Een verzameling van energie om ons leven te redden. En bij veel mensen komt die energie er van zelf weer uit. Door naar die automobilist te schelden, te schreeuwen of de armen in de lucht te gooien.

Maar bij sommige mensen blijft die energie vast zitten. Omdat de signalen van veiligheid niet worden herkend, of dat er op de manieren van reguleren (het ontladen van de spanning) afkeuring of afwijzing stond.

Is het normaal dat ik moeite heb om nee te zeggen?

Ja, en je bent er niet de enige in. Veel mensen die altijd “aan” staan, zijn ook mensen die moeilijk grenzen aangeven. Dat heeft vaak met hetzelfde patroon te maken: aanpassen voelt veiliger dan afwijzen. Ik schreef er een uitgebreider blog over: Ja zeggen, nee doen en het principe van fawning.

Is het normaal dat ik me nog verantwoordelijk voel voor het gevoel van mijn ouders?

Ook dit hoor ik vaak, en ook dit is normaal — al is het niet gezond om er in te blijven hangen. Als je bent opgegroeid bij een ouder die emotioneel niet altijd beschikbaar was, leerde je misschien al vroeg om op te letten hoe die ouder zich voelde. Dat gevoel van verantwoordelijkheid neem je vaak mee tot ver in je volwassen leven. Lees meer in mijn blog: Wat zijn de gevolgen van opgroeien bij emotioneel onvolwassen ouders?

Hoe hangt dit samen met chronische stress?

Dat “aan staan” is eigenlijk een sluimerende vorm van chronische stress. Zonder acuut gevaar, maar wel met een lijf dat zich al lange tijd niet meer heeft kunnen ontspannen. Ik schreef hier eerder over in De kracht van Toegewijde Tijd bij chronische stress.

Twijfel je al een tijdje aan of je maar moet accepteren dat je een stresskipje bent, of neem je de pijn in je lijf al te lang voor lief? Dat is niet nodig. Kom langs voor een vrijblijvende doorbraaksessie. Dertig minuten, op locatie in Arnhem, helemaal gratis.

Gratis sessie plannen