Uit je hoofd

Wat is lichaamsgerichte therapie?

Lichaamgerichte therapie, of therapeutisch lichaamswerk, is een therapie waarbij we het lichaam inzetten als middel om klachten te verhelpen, die niet met andere vormen van therapie worden verlicht of worden begrepen.

Deze therapievorm wordt vooral ingezet als klachten vooruitkomen uit het vroege verleden van iemand, waarbij het brein (cognitie) nog niet helemaal was ontwikkeld. In deze periode (precognitief, preverbaal) hadden we alleen ons lijf om te communiceren met onze omgeving. En als daar iets mis gaat, dan kunnen we dat nog niet aan onze verzorgers vertellen.

 

De strategieën die we op hebben gebouwd in die periode zijn lastiger om “met het hoofd” te benaderen. We kijken dus naar lichaamshouding, lichaamsbewegingen en lichaamsreflexen om langs een andere weg inzicht te krijgen in waarom we doen wat we doen. We noemen dat ook wel pre-verbaal of precognitief trauma.

Lichaamsgerichte therapie is een ontdekkingsreis met je lichaam en kan je antwoorden geven op vragen die lang onbeantwoord bleven. Het lichaam houdt je in het hier en nu, terwijl het brein ons meestal in het verleden of de toekomst brengt.

werken met het lichaam

Vormen van lichaamsgerichte therapie

In lichaamsgerichte therapie maken we gebruik van verschillende werkvormen om het contact met je lichaam te versterken en spanning los te laten.

  • mindfulness, waarbij we werken aan bewustwording van het lichaam
  • beweging: waarbij we bewustwording en regie in het lichaam koppelen
  • ademcoaching: waarbij we ons aandacht op het lichaam richten met behulp van de adem
  • aanraking: waarbij we – bij voldoende veiligheid – aanraken om bewust te worden van onszelf en de wereld om ons heen (en het verschil daartussen)
  • massagetherapie: bewust gekozen aanrakingen (druk, strek, wrijving) om het lichaam uit te nodigen los te laten en de geest te laten ontspannen
  • coaching/psycho-educatie: integreren van nieuwe informatie over het lichaam

Door deze technieken te combineren, ontdek je wat jouw lichaam nodig heeft en leer je beter te voelen, ontspannen en herstellen. Zo krijg je meer grip op stress, emoties en lichamelijke klachten.

Voor wie

Patronen doorbreken

Veel van de mensen die bij mijn praktijk binnen komen vragen het zich af: “wat is er toch aan de hand?”. Ze gaan denken, analyseren, praten, lezen en komen zo wel wat stappen verder. Maar dan toch, elke keer weer, zien ze zichzelf weer keer op keer dezelfde dingen doen. Ze gaan juist nog harder werken, in plaats van zachter. Deze vorm van therapie helpt wanneer praten niet meer genoeg is.

Misschien herken je dit:

  • altijd maar doorgaan, terwijl dat misschien niet nodig is

  • helpen van anderen, waarmee ze zich zelf vergeten

     

  • vasthouden aan relaties die misschien niet meer dienen

     

  • zorgen voor familie of vrienden, maar zelf geen hulp durven vragen

  • wel van alles bedenken, maar eigenlijk niet zo goed voelen

  • moeite hebben met aansluiting vinden bij de wereld

  • zich vaak onbegrepen voelen

  • het lastig vinden om te bepalen wat ze willen

  • het lastig vinden om te kunnen genieten

  • moeite met gezien worden, of niet gezien worden

Herkenbaar?

Hoe komt het toch dat we het allemaal wel “weten”, maar er niks mee kunnen? Het interessante van de Oosterse wijsheden is dat zij lichaam en geest als één geheel zien. Een mentale klacht is een fysieke klacht en andersom. Ons brein is nu ook eenmaal een onderdeel van ons lichaam. Ze zijn onlosmakelijk verbonden.

Lichaamsgerichte therapie helpt je om uit die overlevingsstand te komen en weer te voelen wat er écht nodig is.

Achtergrond

Lichaam en geest

Tijdens de Verlichting, in West-Europa, was het filosoof Descartes die kwam met het credo “cogito, ergo sum” (“ik denk, dus ik ben”). Daarmee leidde hij een tijdperk in van juist een scheiding van lichaam en geest. Een determinisme dat de medische wetenschap veel heeft gebracht. Maar een paar eeuwen later komen we er achter: goh die “wilden” in het Oosten, waar wij dachten beschaving te brengen, die hadden misschien toch wel iets begrepen.

Naarmate ik steeds meer in contact kom met andere natuurgeneeswijzen en tradities (sjamanisme, Germaanse geneeskunst, etc) zie ik een verband. Allemaal hebben ze de zienswijze dat lichaam en geest zijn verbonden. En sterker nog, het lichaam en geest als geheel is verbonden met de natuur. De context om ons heen is net zo belangrijk. Dat maakt ons contextuele wezens.

In lichaamsgerichte therapie kijken we dus ook naar je context, die waar vandaan komt, waar je nu in zit en waar je naar toe wil.

Bij welke klachten helpt lichaamsgerichte therapie?

De meest voor de hand liggende klacht is pijn in het lijf. Een overbelasting kan komen door sport, plotselinge bewegingen zoals een val, of ongewone activiteiten (behangen, schilderen of andere uitzonderlijke klussen). Die klachten kunnen verlicht worden door een paar goede massages en bewust herstel.

Lichaamsgerichte therapie helpt vooral bij klachten die chronisch (langdurig) zijn. Alsof één patroon of meerdere patronen het lichaam vasthouden. Dat beïnvloedt hoe je je beweegt in je omgeving, relaties onderhoudt en aangaat, je werkt doet, zorg voor ouders of kinderen op je neemt. En dan is het belangrijk om daar bewustwording op te krijgen.

Hier vind je een overzicht van klachten die ik vaak in de praktijk tegen kom en waar we met lichaamsgerichte therapie perfect aan kunnen werken.

People pleasing

People pleasing gaat over hard werken om de ander te plezieren, opdat hij of zij jou ziet en geeft wat je nodig hebt. De officiële term hiervoor is: fawning.

Lees meer

Overpresteren

Hard werken wordt gezien als iets positiefs in onze maatschappij: “work hard, play hard”. Maar wanneer gaat dit over in prestatiedruk?

Lees meer 

(On)zichtbaar zijn

Wanneer je het fijn vindt om gezien te worden, maar ook terugdeinst als je ineens op de voorgrond staat. Angst om te manifesteren heeft vaak een link met hechting.

Lees meer

Burn out

Het lijf lijkt het te hebben “opgegeven”. Maar wat het werkelijk is: een beveiligingsmechanisme van het autonoom zenuwstelsel. Dat richt zich op het conserveren van energie, totdat het weer veilig is.

Burn on

Je hebt last van chronische stress, staat altijd aan. Maar je weet elke keer nog net je reserve aan te vullen om door te blijven gaan. Als ontspannen onveilig is, maar instorten ook.

Lees meer 

Bore out

Je kan jezelf niet meer opbrengen om in actie te komen, want alles lijkt allemaal zo saai, weinig inspirerend en zinloos. Je begrijpt niet hoe anderen om je heen wel geïnspireerd en gemotiveerd blijven. En het lichaam geeft het op.

Nekklachten

Aanhoudende nekklachten kunnen duiden op een staat van hyperalert zijn, maar ook een teken van onverwerkt verdriet. Dat kan gebeuren wanneer je opgroeit bij emotioneel onvolwassen ouders.

Lees meer 

Buikpijn

Aanhoudende buikpijn is vaak een teken dat het hoofd wel vooruit wil, maar de buik niet. Darmklachten, lage rugpijn, kramp in heup- en bekkenbodemgebied zijn vaak tekenen van “levensangst”.

Schouderklachten

Vaak worden schouderklachten in verband gebracht met veel moeten dragen. In mijn praktijk zie ik dat het eerder gaat om verkramping van het borstgebied, waarbij het hart door het lichaam wordt beschermd.

Werkwijze

Zo werk ik met lichaamsgerichte therapie en trauma

Iedere therapeut gebruikt deze tools op zijn of haar eigen manier. Mijn visie op werken met lichaamsgerichte therapie is gebaseerd op deze principes:

  • oorspronkelijke heelheid; er is niks kapot, maar mogelijk wel teruggeschrokken of ingevouwen
  • patronen van bescherming zijn waardevol;  die kunnen bij voldoende veiligheid weer ontspannen
  • we duwen nergens doorheen; we blijven vriendelijk uitnodigen tot het lichaam het heeft begrepen

Lichaamsgerichte therapie is een term die meerdere vormen van therapie samenvat, maar waarbij één deel essentieel is: we werken met het lichaam.

Zelfs als er sprake is van een traumaverleden, waardoor aanraking spannend, lastig of onmogelijk is, kunnen we toch werken met het lichaam. Ook zonder aanraking. Pas als er genoeg veiligheid is, en het is relevant, dan maken we stappennaar aanraking.

Lichaamsgerichte therapie bij trauma

Soms zijn lichamelijke klachten verbonden met ervaringen uit het verleden. Je lichaam heeft dan geleerd om spanning vast te houden om je te beschermen. Ervaringen uit het verleden kunnen zich opslaan in het lichaam, ook wanneer er bewust weinig herinnering aan is. Dit staat bekend als het lichaamsgeheugen. Met lichaamsgerichte traumatherapie richten we ons op het loslaten van deze opgeslagen spanning en het herstellen van gevoel van veiligheid in het lichaam.

Je leert het verschil herkennen tussen de spanning die er nu is en de spanning die nog in je systeem zit. Door hier met aandacht bij te blijven, kan het lichaam stap voor stap leren weer te ontspannen.



De weg naar herstel

Voordelen van lichaamsgerichte therapie

In mijn praktijk werk ik trauma-sensitief. Dat betekent: veel aandacht voor veiligheid, tempo en afstemming. Jouw lichaam bepaalt wat er nodig is. Soms werken we met ademhaling, soms met beweging of aanraking, soms met stilte. Het doel is dat jij weer kunt voelen, ademen en ontspannen. Zonder spanning of oordeel. 

Door samen gestructureerd te werken met de inzichten die het lichaam geeft bereiken we:

  • inzicht in de oorzaak van de klacht, wat de beweging van het lichaam precies betekent;
  • vergroten we veiligheid in het lichaam en leren we onze grenzen kennen;
  • hebben we bijpassende tools gekoppeld om je eigen koers vast te houden en altijd weer in ontspanning terug te komen.

Meer weten? Ik vertel je graag over mijn 3 maanden programma Maak van Zacht je Kracht.

Lees verder

Wat kan ik van lichaamsgerichte therapie verwachten?

Met lichaamsgerichte therapie werken we dus met het lichaam om op een andere manier naar patronen te kijken die in de weg zitten van een soepel en vrij leven. Het is belangrijk dat er een klik is tussen therapeut en cliënt en vooral de bereidheid van beiden om oprecht geïnteresseerd te kijken naar wat zich aandient.

Dat kunnen bewegingen zijn die horen bij patronen van bescherming uit het (recente of verre) verleden, woorden of geluiden of gebaren zijn die schrik op wekken. Het lichaam dient hier als een “anker”, je kunt alleen maar nu in je lichaam zijn. Lichaamsbewustzijn helpt daarmee een onderscheid te kunnen maken tussen de situatie van toen en de situatie nu.

Het brein, onze beschermer die als taak heeft om ons veilig te houden, hoeft niet meer hard te werken en alles in te gaten te houden. Als het brein dat niet meer hoeft te doen, dan ontstaat er rust in het hoofd. En dan kunnen de oude patronen langzaam worden geïntegreerd, wanneer ze nu niet meer helpend zijn. Dat lucht op en geeft ruimte:

Ontspannen

Een soepel en flexibel lichaam en een rustige geest, waardoor je je energieker en krachtiger voelt.

Je hebt geleerd dat ontspannen geen actie is, maar dat rust je natuurlijk staat van zijn is.

Grenzen

Signalen van spanning merk je eerder op en je weet ze sneller te kalmeren.

Je weet welk type overlevingsmechanisme zich aandient en hoe je jezelf weer naar veiligheid brengt.

Verbinding

Je relaties verbeteren en verdiepen, als je je niet meer hoeft te verharden of constant te pleasen

Je kunt open staan zonder terug te trekken of je emoties te verbergen.

Thuiskomen in je lijf

Dit is voor mij!

Als je het gevoel hebt vast te zitten in je hoofd, in je lijf of in oude patronen, dan kan lichaamsgerichte therapie je helpen om weer soepel en vrij door het leven te bewegen.
Ontdek hoe het is om te leven vanuit rust in plaats van spanning. 

Kom kennismaken! In een vrijblijvende doorbraaksessie laat ik je weten hoe ik je kan helpen.

Doorbraaksessie plannen

Klaar om aan de slag te gaan?

Programma

Maak van Zacht je Kracht

Met het Maak van Zacht je Kracht 3 maanden programma kom je weer terug in je lichaam: energiek, krachtig en ontspannen.

Lees verder

Ruimte in je hoofd

Samen Bewegend Mediteren

Samen Bewegend Mediteren is de ideale manier om te leren je aandacht te richten. Zeker als je moeite hebt met stilzitten.

Lees verder

Ademruimte

Ademcoaching

Ademcoaching helpt je om ruimte te maken, daar waar het lichaam is vastgeschrokken.

Lees verder

Veelgestelde vragen

Het belangrijkste verschil tussen massagetherapie en lichaamsgerichte therapie is dat er bij massagetherapie sprake is van aanraking tussen de massagetherapeut en de ontvanger. Bij lichaamsgerichte therapie zetten we wel het lichaam in om achter de oorzaak van bepaalde klachten te komen, maar is aanraking niet noodzakelijk.

Dat is fijn wanneer je nog niet gewend bent aan directe aanraking, of als je klachten juist te maken hebben met aangeraakt worden. In mijn praktijk heb ik al best wat mensen mogen ontvangen die een massage hadden ingepland, omdat de behoefte aan aanraking en contact er wel was, maar toch nog niet toe waren aan de aanraking. En dat is helemaal geen probleem! Er zijn zo veel manieren om met het lichaam te werken en te ontdekken.

Tijdens mijn opleiding kwam ik in aanraking met trauma, en ook mijn eigen ontwikkelingstrauma in het bijzonder, en werd het me duidelijk waarom ik aanraking soms zo spannend vond. Na enkele ervaringen in de praktijk heb ik besloten om altijd traumabewust en trauma-sensitief te werken door onder andere:

  • Mezelf af te stemmen en een kalm en rustig zenuwstelsel te hebben
  • Een veilige omgeving te creëren met vrije doorgang naar de deur naar buiten
  • Specifieke keuze voorleg over de afstand tussen mezelf en de ontvanger
  • Een stapje (of een paar grote stappen) terug doe als ik opmerk dat de ontvanger schrikt of aanspant bij toenadering
  • Te blijven communiceren en opties te bieden als aanraking inmiddels heeft plaatsgevonden
  • Alles wat er bij de ontvanger opkomt te valideren en te erkennen, zonder er een oordeel over te vellen.

Vaak is een combinatie van lichaamsgerichte therapie en massagetherapie goed mogelijk. Wanneer er meer inzicht is in de lichamelijke beschermingsreflexen en deze kunnen worden gereguleerd, dan is aanraking en massage daarna vaak heel goed mogelijke ook gewenst. Het onderscheid is subtiel en roept soms ook wat verwarring op. Tegenwoordig noem ik deze twee werkvormen allebei “Therapeutisch Lichaamswerk”.

De Traditionele Thaise Massage is een eeuwenoude traditie, die naar zeggen is ontwikkeld door de geneesheer van de Boeddha en van India naar Thailand is overgekomen. De leer is overgebracht van persoon op persoon en enkele instructies zijn te vinden op tempels of in oude beelden. Met een combinatie aan bewegingen, strekkingen, drukpunten worden blokkades in het lichaam opgeheven zodat er weer rust in het lichaam (en ook de geest) komt. Onlangs is de Traditionele Thaise Massage door de UNESCO uitgeroepen tot Werelderfgoed.

Maar wat is het nou precies? Het antwoord zal verschillen afhankelijk van wie je spreekt. Er zijn veel verschillende stijlen, die meer op ontspanning of juist meer op genezing zijn gericht. In Thailand wordt de Traditionele Thaise Massage in ziekenhuizen toegepast. Binnen de Thaise massage tradities zijn er verschillende vormen en stijlen en in Thailand is er tussen verschillende meesters ook nog veel discussie.

LICHAAM EN GEEST

In het westen hebben wij in de verlichting een scheiding gemaakt tussen lichaam en geest (“ik denk dus ik ben”). In het oosten is het lichaam één geheel en bestaat het uit 5 onderdelen of lichamen. In de Thaise massage kijken we minder naar individuele spieren en gewrichten, maar naar energiebanen (Sen). Er zijn er maar liefst 72.000, maar een traditionele Thaise massage richt zich op de 12 belangrijkste banen.

METTA

Er zijn vijf basisprincipes waar de traditionele Thaise Massageleer vanuitgaat, waarvan Metta de belangrijkste is, ook wel “loving kindness” of liefdevolle aanwezigheid genoemd. Dit is het allerbelangrijkste onderdeel om zonder oordeel verbinding te maken en alle 5 de vormen van het lichaam aan te raken.

HARD OF ZACHT

Daar zijn de meningen over verdeeld. In ziekenhuizen in Thailand wordt bijvoorbeeld gewerkt met stevige acupressuur, diepe druk op bepaalde plekken op de Sen (energiebanen). Anderen pleiten juist voor een meer dynamische aanpak, waarbij het lichaam in een ritmische golfbeweging wordt gebracht. En nog weer anderen pleiten juist voor zachtheid, waarbij de lichamen bijna niet fysiek worden gemanipuleerd, maar de zachte aanraking en presentie zorgen voor het aanwakkeren van het zelfhelend vermogen. Uitgangspunt is: zolang de ontvanger nog rustig kan ademen en in staat van ontspanning is, is het goed mogelijk om diep te drukken of te stretchen om zo de ruimte te vinden. Een lichte aanraking is soms beter.

OLIE OF GEEN OLIE

In de Traditionele Thaise Massage wordt er geen olie gebruikt, maar wordt er gewerkt over de kleding heen. Zo gebruik ik zelf ook geen olie. Toch zie je steeds vaker Thaise massages waar olie wordt gebruikt. Dan is de massage meer gericht op ontspanning van de huid en wat minder op het herstel en opening van de verschillende lichamen.

Als je je onveilig voelt tijdens een sessie, dan kan ik dat meestal aan je zien: stokken van de adem, ogen in hyperfocus, lichaam in de verstijving. Ik zal je vragen wat er nodig is voor meer veiligheid. Ik geef je letterlijk fysieke ruimte en ademruimte om weer jouw veiligheid te ervaren. Ik begeleid je tot je je weer veilig voelt, of als het beter voelt om te vertrekken, dan is dat natuurlijk ook prima. In therapeutisch lichaamswerk komen we vaak (hardnekkige) beschermingspatronen tegen. Die duwen we niet weg, maar eren we.

Als je vastloopt en/of dissocieert, dan zal ik je met stem (en/of aanraking) terughalen naar het hier en nu. Je hoeft in de praktijk niets te presteren, alleen maar te beoefenen en te ervaren. Gevoelens van vastlopen gebruiken we als leermateriaal. Wat vertelt deze ervaring ons nu?

Hoewel een aanraking van een ander soms kan helpen om het lichaam te wijzen op een plek waar het vast zit, is dat niet per se nodig. Het is ook niet raar als je dat liever niet wil. Je kunt dat altijd aangeven.

We kunnen woorden gebruiken, of andere objecten zoals muren, bomen om met voldoende veiligheid te werken met coregulatie. Het allerbelangrijkste is dat je je veilig voelt. Dan pas kan het lichaam ontspannen en dan is er ruimte voor het openen van je kwaliteiten. Als aanraking dat niet doet, dan raken we niet aan.

 

Voor lichaamsgerichte therapie kun je bij OMNAMO geen losse afspraak inplannen. Je kunt natuurlijk een doorbraaksessie inplannen om te kijken of mijn programma’s aansluiten bij jou behoefte. Ben je op zoek naar een losse Thaise Massage? Ik beveel je graag één van mijn collega’s aan.

Uit mijn ervaring is de vorm van lichaamsgerichte therapie bij uitstek geschikt voor werken bij PTSS. Het helpt bij het integreren van de verschillende zintuiglijke ervaringen die door de shock van het trauma incident nog rondzingen in het zenuwstelsel.

Ook vormen van chronisch (lang aanhoudend) trauma, zoals ontwikkelingstrauma, jeugdtrauma of hechtingstrauma kunnen goed benaderd worden vanuit het lichaam, ook als dat in eerste instantie onveilig voelt. We creëren eerst een omgeving van veiligheid, voordat we aan de slag gaan.

Tijdens een vrijblijvende doorbraaksessie kijken we wat het meest geschikt is voor jouw specifieke situatie.

Plan een kennismaking

Heb je een andere vraag?

Stuur gerust een appje of stel je vraag via het contactformulier.